آزاد ارمکی: به زودی اکثریت جامعه علیه جنگ وارد میدان خواهد شد

 تقی آزاد ارمکی، عضو هیأت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تهران، در گفت‌وگویی، با بیان اینکه میان جامعه درگیر جنگ و جامعه آرام تفاوت‌های بسیاری وجود دارد، اظهار کرد: اکنون جامعه ایران در شرایط کاملا بحرانی قرار دارد. حملات اسرائیل و آمریکا از هدف قرار دادن واحدهای نظامی فراتر رفته و منجر به تخریب زیرساخت‌های اجتماعی و زیستی کشور شده است. لذا حتی مردمی که این جنگ را صرفا دعوا بر سر قدرت می‌دانستند و آن را مسأله حاکمیت تلقی می‌کردند هم عصبانی شده‌اند و به جنگ اعتراض دارند. 

عضو هیأت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تهران با بیان اینکه این مسیر معکوسی است که جامعه در حال طی آن است، عنوان کرد: اساسا وقتی جامعه‌ای از شرایط کشور خسته می‌شود و به نقطه‌ای می‌رسد که حس می‌کند مشارکت خودش در عرصه‌های مختلف نمی‌تواند مشکلی را حل کند، از «دیگری»  طلب کمک می‌کنند. مردم ما ۴۰ سال است که اعتراض می‌کنند و خصوصا در ۱۰ سال اخیر، مدام از حاکمیت می‌خواستند که شیوه‌های حکمرانی را تغییر دهد، اما هیچ پاسخی دریافت نمی‌کردند‌. این وضعیت خصوصا در دی‌ماه تبلور پیدا کرد. لذا بخشی از جامعه که خود را در بن‌بست دید، به رضا پهلوی و ترامپ روی آورد‌. 

آزاد ارمکی ادامه داد: اما جامعه فکر نمی‌کرد که حضور دشمن، این طور می‌تواند برای ایران دردسر ایجاد کند‌ و شرایط به نقطه‌ای برسد که ترامپ حرف از اشغال سرزمین و تجزیه کشور بزند‌. بنابراین، جامعه می‌بیند که اگر تا دیروز حاکمیت زندگی را بر مردم سخت کرده بود، امروز بیگانه زندگی آنان را سخت کرده است. اکنون که جامعه به چنین درکی رسیده، اگر حاکمیت از مردم برای مشارکت و تقویت جمهوریت دعوت کند، مردمی بسیار بیشتر از جمعیت حزب‌اللهی به خیابان‌ خواهند آمد و مقابله با دشمن و پایان جنگ‌ را طلب خواهند کرد. اگر اندکی دیگر جنگ ادامه پیدا کند، چنین فضایی در جامعه ایجاد خواهد شد. 

وی با بیان اینکه نظام مستقر ما دچار آسیب‌های بنیادین شده است، ابراز عقیده کرد: پیش از جنگ، ما در مرحله فروپاشی سیاسی قرار داشتیم. اگر در چنین مرحله‌ای نمی‌بودیم و سرمایه بزرگ فرهنگی و اجتماعی را هم حفظ می‌کردیم، جنگ یا شروع نمی‌شد، یا در صورت شروع هم در عرض یکی، دو روز پایان می‌یافت. اما متأسفانه نظام سیاسی ما در شرایط بسیار بدی قرار داشت و خصوصا پس از ماجرای دی‌ماه، سرمایه اجتماعی را تا حدّ قابل توجهی از دست داد. 

این جامعه‌شناس ادامه داد: اما از طرف دیگر، جامعه ما تجربه مداخله خارجی را دارد و تاریخ را بازخوانی می‌کند و می‌بیند که جنگ جهانی دوم، حضور روس‌ها در کشور، اشغال توسط عثمانی‌ها و… چه بلایی را سر کشور آورده بود و می‌داند که آنچه باعث شد ایران در تمام این بحران‌ها حفظ شود، مقاومت جامعه بود‌‌. این ارجاع مردم به تاریخ، باعث می‌شود دوباره برای حفظ وطن به میدان بیایند. من انتظار دارم به زودی اکثریت جامعه علیه جنگ وارد میدان شود. این حضور، هم صدای صلح و مذاکره را تقویت می‌کند و هم صدای مقاومت نیروهای مسلح را. این اتفاق، کار را برای جنگ‌طلبان سخت خواهد کرد. 

آزاد ارمکی با بیان اینکه در حقیقت، ما یک جامعه حداقلی و حداکثری داشتیم، اظهار کرد: یعنی حدودا ۹۰ درصد معترض و ۱۰ درصد مدافع وضع موجود بودند و جریانات دی‌ماه نیز در این فضا رقم خورد‌. در جنگ کنونی اما با جنایات نتانیاهو و ترامپ در از بین بردن زیرساخت‌های ایران و تنگناهای ایجادشده از سمت آن‌ها  از یک طرف و مقاومت نیروهای نظامی کشور از سمت دیگر، بخش ۹۰ درصدی در حال ریزش است؛ یعنی کسانی که اگرچه حاکمیت را نمی‌خواهند، اما چون دوست‌دار ایران هستند و دغدغه هویت و آب و خاک کشور را دارند، در حال پیوستن به تجمعات ضدجنگ هستند. 

وی تأکید کرد: این بخش باید به رسمیت شناخته شوند، نه اینکه وقتی تلویزیون را روشن می‌کنیم، ببینیم همه افراد حاضر در صداوسیما همان کسانی هستند که جنگ‌طلب بودند و ماجراهای دی‌ماه را ایجاد کردند و در مقابل جامعه ایستادند. این‌ها اصلا مشروع نیستند. کسانی که نماینده جامعه مدنی محسوب می‌شوند، باید این جمعیتی که اکنون به میدان آمده‌اند را تایید کنند تا بر گستردگی آن افزوده شود.

این جامعه‌شناس با انتقاد از برخی رویکردهای ضد وحدت از سمت حاکمیت، بیان کرد: گروه‌های سوار بر قدرت که نگاه یکجانبه‌گرایانه دارند، فکر می‌کنند جامعه به سمت آنان باز خواهد گشت، در حالیکه جامعه به سمت صدای جامعه مدنی بازمی‌گردد. کسانی که در جامعه مدنی حضور دارند و ضد یکجانبه‌گرایی حاکمیت اند، در حال اعتراض به جنگ و جلب نظر مردم به سمت خود هستند.‌

آزاد ارمکی اضافه کرد: صداوسیما همچنان در حال تکرار اشتباهات گذشته است و افرادی که همیشه جنگ‌طلب بوده‌اند را به برنامه‌های خود دعوت می‌کند که همچنان هم شعار جنگ می‌دهند. این‌ها با دست خود، در حال رقم زدن پایان خود هستند‌. وقتی اکثریت جامعه وارد میدان شود، دوره‌ای جدید آغاز خواهد شد که هم دشمن بیرون می‌شود و هم حاکمیت متنبه شده  و وادار به اصلاح می‌گردد.