۸۰ درصد واحدهای صنعتی با کاهش فعالیت مواجه‌اند

از واحد‌های صنعتی و کارخانه‌ها گرفته تا مزارع و گلخانه‌ها، بسیاری از تولیدکنندگان اکنون با مجموعه‌ای از مشکلات همزمان شامل اختلال در صادرات، دشواری تأمین مواد اولیه، افزایش شدید هزینه‌های تولید، محدودیت‌های حمل‌ونقل و کاهش نقدینگی روبه‌رو هستند.

در هفته‌های اخیر، محدودیت در مسیر‌های تجاری و حمل‌ونقل دریایی، مشکلات مربوط به نقل‌وانتقال ارز و اختلال در روند واردات، فشار مضاعفی بر فعالان اقتصادی وارد کرده است. تولیدکنندگان و صادرکنندگان معتقدند نبود ثبات در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و فقدان برنامه‌ریزی منسجم، امکان مدیریت شرایط را از بخش خصوصی گرفته و بسیاری از واحد‌های اقتصادی را در وضعیت فرسایشی قرار داده است.

در بخش کشاورزی نیز تعطیلی یا محدود شدن بازار‌های صادراتی، افت محسوس قیمت محصولات و افزایش چندبرابری هزینه نهاده‌ها، کشاورزان را با بحران جدی مواجه کرده است. محصولاتی که پیش‌تر با هدف صادرات تولید می‌شدند، اکنون وارد بازار داخلی شده‌اند و کاهش شدید قیمت‌ها، بسیاری از تولیدکنندگان را متضرر کرده است.

همزمان افزایش هزینه کود، سموم، تجهیزات آبیاری و اجاره زمین، فشار مضاعفی بر کشاورزان وارد کرده و نگرانی‌ها نسبت به کاهش تولید در فصل‌های آینده را افزایش داده است.

فعالان اقتصادی هشدار می‌دهند ادامه این روند، علاوه بر تشدید رکود و کاهش تولید، می‌تواند به تعطیلی گسترده‌تر واحد‌های صنعتی و کشاورزی، افزایش بیکاری و آسیب جدی به معیشت خانوار‌ها منجر شود؛ موضوعی که به اعتقاد آنان نیازمند تصمیمات فوری، تخصصی و حمایت مؤثر از بخش خصوصی و تولیدکنندگان است.

واحد‌های تولیدی روزبه‌روز به سمت تعطیلی می‌روند

رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و تأثیرات ناشی از جنگ و محدودیت‌های ایجاد شده در حوزه تجارت و تولید، اظهار کرد: بیش از ۷۰روز است که کشور درگیر شرایط بحرانی شده و واحد‌های اقتصادی روزبه‌روز وضعیت سخت‌تری پیدا می‌کنند و بسیاری از آنها به سمت تعطیلی پیش می‌روند.

سهراب شرفی در گفت‌و‌گو با ایلنا گفت: جنگ همیشه عوارض و تبعات خود را دارد و این مسئله فقط مختص کشور ما نیست؛ هر کشوری درگیر جنگ شود، طبیعتاً با آسیب‌های اقتصادی و اجتماعی مواجه خواهد شد، هرچند وقتی دفاع از کشور مطرح باشد، چاره‌ای جز مقاومت وجود ندارد.

شرفی با بیان اینکه واحد‌های تولیدی و کارخانه‌ها حتی پیش از این شرایط نیز با مشکلات متعددی روبه‌رو بودند و اکنون این مشکلات تشدید شده است، افزود: در حال حاضر حدود ۹۹ درصد واحد‌های تولیدی با مشکل تأمین مواد اولیه، صادرات، حمل‌ونقل، ارتباطات و مسائل مرتبط با رفت‌وآمد مواجه هستند.

رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس افزود: مجموعه این عوامل باعث شده بسیاری از واحد‌ها با ریزش نیروی کار و کاهش فعالیت مواجه شوند.

وی با انتقاد از نحوه تصمیم‌گیری‌های اقتصادی اظهار کرد: مقررات و ضوابط اقتصادی در شرایط عادی و بحرانی تفاوتی نمی‌کند و اصول علم اقتصاد در همه شرایط حاکم است، اما هنوز مراجعه‌ای جدی به بخش خصوصی واقعی نشده تا برای شرایط موجود نسخه‌ای کارشناسی و کارآمد تدوین شود.

شرفی تصریح کرد: همچنان تصمیم‌گیری‌ها بر محور نگاه دولتی انجام می‌شود و اقتصاد کشور بر اساس تفکرات دولتی اداره می‌شود، به همین دلیل با روند فعلی امید چندانی به حل مشکلات و ایجاد گشایش مؤثر وجود ندارد.

وی درباره حمایت‌ها و تسهیل‌گری‌های انجام‌شده برای بخش تولید در شرایط جنگی گفت: تاکنون نه‌تنها اتفاق مثبتی رخ نداده، بلکه شرایط در برخی حوزه‌ها دشوارتر هم شده است.

برای مسائل اقتصادی نسخه کارشناسی و تخصصی تدوین نمی‌شود

رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: در حوزه قانون‌گذاری و اجرا، از ظرفیت اقتصاددانان و متخصصان به شکل مطلوب استفاده نشده و طبیعی است زمانی که برای مسائل اقتصادی نسخه کارشناسی و تخصصی تدوین نشود، نتیجه مطلوبی نیز حاصل نخواهد شد.

وی با اشاره به مشکلات ناشی از اختلالات اینترنتی و محدودیت‌های ارتباطی اظهار کرد: از ابتدای جنگ محدودیت‌های اینترنتی تأثیر مستقیم خود را بر بخش اقتصاد گذاشت. هرچند گشایش نسبی ایجاد شده، اما این گشایش کامل نیست و در عمل پاسخگوی نیاز فعالان اقتصادی نیست.

شرفی افزود: اقتصاد نیازمند ارتباطات پایدار و کامل است و اگر ارتباطات به‌صورت ناقص برقرار باشد، نتیجه مطلوبی برای فعالان اقتصادی به همراه نخواهد داشت.

وی گفت: در حال حاضر کشور با مشکلات متعددی در حوزه نقل‌وانتقال ارز، تعهدات ارزی، مسائل لجستیکی، حمل‌ونقل دریایی و زمینی و محدودیت‌های کشتیرانی مواجه است و اگرچه برخی گشایش‌های محدود ایجاد شده، اما این اقدامات پاسخگوی نیاز تولید و اقتصاد کشور نیست.

رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس درباره وضعیت صادرات اظهار کرد: با توجه به مشکلات تنگه هرمز، محدودیت‌های دریایی و شرایط حمل‌ونقل، بخش قابل توجهی از صادرات کشور با مشکل مواجه شده است.

وی افزود: در حال حاضر بخشی از صادرات به‌صورت مصلحتی و برای کنترل بازار داخلی و جلوگیری از افزایش تورم محدود یا متوقف شده و صادرات اصلی کشور که شامل نفت، پتروشیمی و گاز بوده نیز با مشکلات جدی روبه‌رو شده است.

صادرات محصولات کشاورزی به‌تنهایی ارزآوری ندارد

شرفی تصریح کرد: صادرات محصولات کشاورزی به‌تنهایی ارزآوری لازم برای تأمین نیاز‌های اقتصادی کشور را ندارد و نمی‌تواند جایگزین درآمد‌های اصلی صادراتی کشور شود.

وی درباره وضعیت واردات نیز گفت: واردات مواد اولیه هم با مشکلات جدی مواجه شده، زیرا بخش عمده واردات از مسیر‌های دریایی و حوزه خلیج فارس انجام می‌شود و در شرایط فعلی فضای نااطمینانی در این حوزه وجود دارد.

رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: در حال حاضر بسیاری از واحد‌های تولیدی با مشکل تأمین مواد اولیه روبه‌رو هستند و همین مسئله فعالیت آنها را با اختلال مواجه کرده است.

وی با اشاره به وضعیت واحد‌های صنعتی و تولیدی اظهار کرد: تعطیلی و کاهش فعالیت در واحد‌های تولیدی به‌صورت گسترده مشاهده می‌شود و در حال حاضر حدود ۸۰ درصد واحد‌ها با کاهش فعالیت مواجه هستند.

شرفی افزود: صنایع مختلف از جمله پلیمر، فولاد و بسیاری دیگر از بخش‌های صنعتی با مشکلات جدی مواجه‌اند و امیدواریم با رفع مشکلات موجود، شرایط تولید و فعالیت واحد‌های صنعتی بهبود پیدا کند.

صادرات برای کشاورزان دیگر صرفه اقتصادی ندارد

رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان میوه و تره‌بار فارس نیز با اشاره به مشکلات گسترده بخش کشاورزی و صادرات محصولات کشاورزی اظهار کرد: نبود ثبات اقتصادی و تعطیلی بازار‌های صادراتی باعث شده کشاورزان با مشکلات جدی مواجه شوند و امکان برنامه‌ریزی از آنها گرفته شود.

هادی حنایی جهرمی در گفت‌و‌گو با ایلنا گفت: بسیاری از کشاورزان با ما تماس می‌گیرند و می‌پرسند چه کاری انجام دهند، اما واقعاً در این شرایط نمی‌توان توصیه مشخصی داشت که کشت انجام بدهند یا ندهند، زیرا شرایط به گونه‌ای شده که هیچ ثباتی در بازار وجود ندارد.

حنایی جهرمی افزود: در سال‌های گذشته بسیاری از کشاورزان استان فارس تولیدات خود را به‌گونه‌ای تنظیم کرده بودند که هم قابلیت مصرف داخلی داشته باشد و هم امکان صادرات فراهم شود. محصولاتی مانند انواع بادمجان، کدو، فلفل دلمه‌ای و برخی صیفی‌جات عمدتاً با هدف صادرات تولید می‌شدند، اما اکنون به دلیل تعطیلی بازار‌های صادراتی، همه این محصولات وارد بازار داخلی شده‌اند.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی فارس ادامه داد: طی ۳۰ سال گذشته کشاورزان خود را با شرایط موجود تطبیق داده بودند، اما امروز به دلیل نبود ثبات اقتصادی و ناتوانی در برنامه‌ریزی، شرایط بسیار دشوار شده است. به عنوان نمونه اکنون هندوانه کیلویی ۸ تا ۱۰ هزار تومان فروخته می‌شود و این قیمت‌ها با هیچ معادله اقتصادی برای کشاورز قابل توجیه نیست.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان میوه و تره‌بار فارس تصریح کرد: لطمه بسیار بزرگی به تولیدکنندگان وارد شده و امیدواریم شرایط به سمتی برود که حداقل ثباتی در بازار ایجاد شود و مسیر صادرات دوباره فعال شود؛ زیرا در سه دهه گذشته تولیدات کشاورزی هم بازار داخل را تأمین می‌کرد و هم بازار صادراتی را پوشش می‌داد.

وی اظهار کرد: اکنون به دلیل تعطیلی صادرات، همه محصولات وارد بازار داخلی شده‌اند و قیمت‌ها به شدت کاهش یافته است؛ به‌گونه‌ای که صادرات برای کشاورز دیگر صرفه اقتصادی ندارد.

حنایی جهرمی با اشاره به شرایط صیفی‌کاران و گلخانه‌داران گفت: بسیاری از گلخانه‌داران استان‌های فارس، اصفهان، البرز و یزد انواع فلفل دلمه‌ای رنگی و محصولات گلخانه‌ای را فقط با هدف صادرات تولید می‌کردند، اما اکنون این محصولات به دلیل توقف صادرات وارد بازار داخلی شده و تولیدکنندگان مجبورند آنها را با ضرر بفروشند.

کشاورز دیگر انگیزه‌ای برای ادامه تولید ندارند

وی تأکید کرد: در حال حاضر کشاورزان به شدت متضرر شده‌اند و اگر حمایت جدی صورت نگیرد، انگیزه‌ای برای ادامه فعالیت نخواهند داشت. انتظار می‌رود وزارت جهاد کشاورزی تمهیداتی در نظر بگیرد تا کشاورزان بتوانند سرپا بمانند.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان میوه و تره‌بار فارس با اشاره به افزایش شدید هزینه‌های تولید اظهار کرد: قیمت کود شیمیایی، سموم و سایر نهاده‌های کشاورزی به شدت افزایش یافته و هنوز اثرات کامل این افزایش‌ها مشخص نشده است، زیرا بخش زیادی از کشت‌های تابستانه و پاییزه در پیش است.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی فارس افزود: کشاورزی که در کشت بهاره متضرر شده، اکنون باید با هزینه‌های دو یا سه برابری دوباره وارد عرصه تولید شود و طبیعی است که دیگر انگیزه‌ای برای پذیرش چنین ریسکی نداشته باشد.

حنایی جهرمی گفت: اگر کشاورز سرپا بماند، صادرات هم مسیر خود را پیدا می‌کند، اما در شرایط فعلی کشاورزان نیازمند حمایت‌های جدی و بیمه‌ای هستند.

وی با اشاره به تأثیر افزایش هزینه نهاده‌ها و تجهیزات کشاورزی اظهار کرد: در سال‌های گذشته برای صرفه‌جویی در مصرف آب، استفاده از سیستم‌های نوین آبیاری و نوار‌های آبیاری در کشاورزی توسعه پیدا کرد، اما اکنون قیمت همین تجهیزات نسبت به سال گذشته حدود چهار برابر شده است.

هزینه‌های تولید کشاورزی تا ۳۰۰ درصد افزایش یافته است

رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان میوه و تره‌بار فارس ادامه داد: آمار‌های رسمی از تورم ۶۰ تا ۷۰ درصدی سخن می‌گویند، اما در بسیاری از اقلام مورد نیاز کشاورزی افزایش قیمت‌ها به ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد رسیده است.

وی تصریح کرد: در گذشته برخی حمایت‌ها از کشاورزان در قالب تأمین کود شیمیایی و نهاده‌ها وجود داشت، اما اکنون بسیاری از این حمایت‌ها حذف شده و کشاورزان باید همه نیاز‌های خود را با قیمت آزاد تهیه کنند.

حنایی جهرمی گفت: وظیفه اصلی وزارت جهاد کشاورزی مدیریت کشت و تولید محصولات کشاورزی است و اگر مدیریت صحیحی در این حوزه وجود داشته باشد، بسیاری از مشکلات قابل کنترل خواهد بود، اما متأسفانه در برخی موارد به جای توجه به اصل موضوع، به مسائل فرعی پرداخته شده است.

وی با اشاره به وضعیت اقتصادی شهرستان جهرم افزود: بخش عمده اقتصاد جهرم بر پایه باغداری و کشاورزی است و معیشت مردم این منطقه به صورت مستقیم و غیرمستقیم به تولیدات کشاورزی وابسته است. زمانی که تولید و درآمد کشاورز کاهش پیدا کند، رکود به بازار و سایر مشاغل نیز منتقل می‌شود.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان میوه و تره‌بار فارس اظهار کرد: بسیاری از کشاورزان حتی اگر درآمدی هم داشته باشند، این درآمد صرف هزینه‌های جاری باغ و مزرعه می‌شود و عملاً سودی برای آنها باقی نمی‌ماند.

وی ادامه داد: در بخش صیفی‌جات و سبزیجات، مشکلات بسیار شدیدتر است و بسیاری از تولیدکنندگان با زیان جدی مواجه شده‌اند.

درآمد اجاره زمین از درآمد تولید بیشتر شده است

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی فارس با اشاره به وضعیت اشتغال در حوزه کشاورزی گفت: میلیون‌ها نفر در استان فارس به صورت مستقیم و غیرمستقیم از کشاورزی ارتزاق می‌کنند و اکنون بخشی از کشاورزان به دلیل شرایط موجود ترجیح می‌دهند زمین‌های خود را اجاره دهند، زیرا درآمد اجاره زمین از ادامه تولید بیشتر است.

وی افزود: امروز بخش زیادی از تولید توسط کشاورزانی انجام می‌شود که مالک زمین نیستند و زمین‌ها را با اجاره‌های سنگین هکتاری ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان در اختیار می‌گیرند؛ در حالی که با وجود هزینه‌های بالای تولید، سودی برای آنها باقی نمی‌ماند.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان میوه و تره‌بار فارس ابراز امیدواری کرد با ایجاد ثبات اقتصادی و حمایت جدی از بخش کشاورزی، شرایط برای ادامه تولید و بازگشت صادرات محصولات کشاورزی فراهم شود.