علی مطهری: شعار حمایت از رضا پهلوی، از شأن دانشجو و دانشگاه بهدور است
نایب رئیس پیشین مجلس گفت: در شأن یک دانشجو نیست که به طرفداری از رژیم گذشته و شخص رضا پهلوی شعار بدهد. این نشان میدهد برخی از دانشجویان ما سطح فکر پایینی دارند
از روز اول هفته جاری و با آغاز سال تحصیلی جدید، موج ناآرامیهایی که در دیماه شکل گرفته بود، وارد دانشگاههای تهران و تعدادی از دیگر شهرهای کشور شده صحنههایی التهابآمیز را در دانشگاهها به وجود آورده است. جدای از این تنشها و تقابلهای صورتگرفته بین دو طیف فکری دانشگاه که ذات هر اعتراضی است، آنچه این تجمعات را از موارد مشابه سالهای قبل متمایز میکند، سردادن شعارهای بسیاری در حمایت از پهلوی و ضدیت با چپ است.
به گزارش جماران، در این خصوص با علی مطهری، نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی و عضو هیأت علمی دانشکده الهیات دانشگاه تهران، گفتوگو کردیم که مشروح آن را در ادامه میخوانید:
طی روزهای اخیر شاهدیم که دانشجویان در اعتراضات خود در دانشگاهها، شعارهای زیادی در پهلویخواهی و بازگشت به دوران سلطنت مطرح میکردند. شما ریشه چنین شعارهایی را در چه میدانید؟ آیا واقعا بازگشت مجدد به حکومت سلطنتی چیزی است که جامعه و نسل جوان میخواهد؟
من هم این شعارها را شنیدم و بسیار تعجب کردم. دانشجو قشر خاصی در جامعه محسوب میشود که نه در دسته عوام جای میگیرد و نه در دسته صاحبنظران؛ در حقیقت نه مثل عوام است که به صاحبنظران مراجعه کند و نه صاحبنظر است که نیازی به مراجعه به دیگری نداشته باشد. اما گاهی خود را صاحبنظر میپندارد و فکر میکند نیازی به مراجعه به دیگری ندارد؛ یعنی دچار جهل مرکب میشود و خطا میکند. با این حال، فرض بر این است که دانشجویان از نوعی فرهیختگی برخوردارند، اما متأسفانه شعارهایی که این چند روزه در دانشگاهها شنیدیم، هیچ سنخیتی با جایگاه اجتماعی دانشجو نداشت.
در شأن یک دانشجو نیست که به طرفداری از رژیم گذشته و شخص رضا پهلوی شعار بدهد. این نشان میدهد برخی از دانشجویان ما سطح فکر پایینی دارند. شاید بتوانیم طرح چنین شعارهایی از سمت نوجوانان را درک کنیم و بگوییم به علت اطلاعات اندکشان از تاریخ معاصر، تحت تأثیر رسانههای خارجی شعارهای احساسی و هیجانی میدهند، اما طرح چنین شعارهایی توسط دانشجو قابل قبول نیست. اگر فحاشیها و الفاظ رکیک را هم به آن اضافه کنیم که بسیار مایه تأسف است. تا قبل از سال 1401 در فضای دانشگاه با چنین الفاظی مواجه نبودیم.
البته اعتراض به شرایط اقتصادی و حتی نحوه مدیریت بحران اخیر و تعداد بالای جانباختگان هیچ ایرادی ندارد، اما شعار دادن در حمایت از رضا پهلوی و در واقع به حمایت از اسرائیل و آمریکا، از شأن دانشجو و دانشگاه بهدور است و نشان میدهد دانشجویان ما اهل مطالعه نیستند و عمده اطلاعاتشان منحصر به مطالب منتشرشده در فضای مجازی است. پیش از انقلاب، دانشجویان سطح فکر بالاتری داشتند و کتاب میخواندند و پای صحبتهای کسانی مانند استاد مطهری مینشستند. اما امروزه برخی دانشجویان تحت تأثیر چند رسانه بیگانه هستند و خیلی سطحی بار آمدهاند و مطالعهشان منحصر است به دیدن چند ویدیو و خواندن چند خبر در فضای مجازی.
اما در هر صورت من معتقدم تا زمانی که دانشجویان صرفا شعار میدهند، ما نباید به آنها سخت بگیریم و باید اجازه دهیم هر چه میخواهند بگویند. اما بعدا باید با آنان گفتوگو کرد.
یعنی به نظرتان صرفا عواملی مانند عدم مطالعه کافی و القائات رسانهای باعث شده دانشجویان ما به مرحله پهلویخواهی برسند یا خلأهای موجود در کشور و عملکرد نادرست مسئولین هم نقشی در این زمینه داشته است؟
روشن است که ما اکنون با مشکلات زیادی مواجهیم و فشارهای خارجی شدیدی بر کشورمان وارد میشود و هر کشوری غیر از ایران بود، تا الان زیر بار این همه تحریم ساقط شده بود. در این بین، ممکن است ضعف مدیریتی نیز در کشور وجود داشته باشد. اما هر ایرانی خیرخواهی باید شرایط کشور را درک کند. اکنون آمریکا و اسرائیل مترصد فرصتی برای حمله به ایران و بلکه تجزیه کشورند. در چنین شرایطی دانشجویان باید زمانشناس باشند و به حفظ وطن بیاندیشند.
البته من معتقدم بسیاری از همین تعداد اندک دانشجویانی که در حمایت از رضا پهلوی شعار دادند، قلبا اعتقادی به این شعارها ندارند و میدانند که او اصلا در حدی نیست که بخواهد رهبری یک حرکت اجتماعی را بر عهده بگیرد، بلکه عمدتا به خاطر بغض و کینهای که از جمهوری اسلامی دارند، چنین شعارهایی میدهند تا تخلیه روانی شوند.
شما به چند عاملی اشاره کردید که در بروز این شرایط در دانشگاهها موثر اند. ضعف نظام آموزشی را تا چه میدانید؟ بالاخره فرزندان کشور از همان دوران ابتدایی تا سال آخر کارشناسی در دانشگاه، آموزشهای بسیاری را مرتبط با مسائل اعتقادی در ابعاد دینی و سیاسی میبینند. چرا این همه سال آموزش نتوانسته تاثیری بر دانشجویان بگذارد؟
شما باید سمت دیگر قضیه را هم ببینید. اگرچه در مدارس و دانشگاهها آموزشهای اعتقادی داده میشود، اما دشمن نیز مدام در حال پمپاژ القائات مدنظر خود است و ما عملا در یک جنگ اعتقادی قرار داریم. اکنون رسانههای زیادی وجود دارند که به صورت لحظهای، به جوانان شبهه القاء میکنند و طبعاً آثار آموزشهای مدارس و دانشگاهها تا حدی خنثی میشود. البته جوانان ما باید طوری تربیت و قوه تجزیه و تحلیل آنان در حدی تقویت شده باشد که در میان این حجم از القائات گوناگون بتوانند راه درست را از خطا تشخیص دهند.
به نظر میرسد در بروز شرایط کنونی، شما بیشترین نقش را برای عوامل خارجی و رسانههایشان قائلید و نارساییهای داخلی را چندان موثر نمیدانید.
بله بیشترین نقش متعلق به عوامل خارجی است، وگرنه خود دانشجویان هم میدانند با وجود این حجم از فشار، بسیاری کاستیها در کشور طبیعی است. برخی از جوانان آستانه تحمل پایینی دارند و ممکن است در برخی از آرمانهای انقلاب اسلامی دچار تردید شوند و آنها را نادرست بدانند و به مخالفان خارجی پناه ببرند. اما باید برای آنان توضیح داد که اگر مثلاً آرمان فلسطین را غلط میدانید، چنانچه چشم از این آرمان بپوشیم، برده اسرائیل در منطقه خاورمیانه خواهیم بود و ذلیل خواهیم شد.
به هرحال در تمام دنیا، ضعف مدیریتی وجود دارد. در این ۴۷ سال، ما، هم نقاط ضعف داشتهایم و هم نقاط قوت و نمیتوانیم اتفاقات اخیر در دانشگاهها را صرفا ناشی از ضعفهای مدیریتی بدانیم. البته دولت در برخی سیاستها از جمله اجرای تکنرخی کردن ارز میتوانست بهتر از این عمل کند. در مجموع، فضای چند روز اخیر برخی دانشگاهها، عمدتا از دو عامل تبلیغات دشمن و سطح فکر پایین برخی دانشجویان ناشی شده است.