این بار ایران حمله را آغاز می کند؟ | 4 عامل موثر برای عبور از فشارهای اقتصادی واشنگتن

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: نشریه آمریکایی «نیوزویک» در گزارشی آغاز دور جدیدی از جنگ اقتصادی علیه ایران ازسوی کاخ‌سفید را در کانون توجه خود قرار داده و تاکید کرده است که تهدید به محاصره اقتصادی لزوماً به معنای «تسلیم ایران» نیست و حتی می‌تواند نتیجه‌ای معکوس داشته باشد؛ به‌ویژه آنکه در صورت رسیدن فشارها به نقطه‌ای بحرانی، احتمال تشدید تقابل نظامی به جای بازگشت به میز مذاکره افزایش می‌یابد. مهم‌ترین محورهای گزارش «نیوزویک» را در ادامه می‌خوانید:

تهدید ترامپ به جنگ اقتصادی

• دونالد ترامپ با تشدید فشار اقتصادی علیه ایران، از اجرای مرحله‌ای بی‌سابقه از جنگ اقتصادی سخن گفته است.
• او اعلام کرده هر کشور یا نهادی که از طریق بانک‌ها، شرکت‌ها، فرودگاه‌ها یا دستگاه‌های دولتی به ایران کمک کند، با «پیامدهای اقتصادی عظیم» آمریکا روبه‌رو خواهد شد.
• هدف اعلام‌شده واشنگتن، منزوی کردن ایران، وادار کردن آن به تسلیم، بازگشایی تنگه‌هرمز و کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای است.
• با این وجود، شرایط کنونی با سال ۲۰۱۵ و زمان توافق هسته‌ای متفاوت است.
• رهبری فعلی ایران تمایل بسیارکمتری به دیپلماسی دارد و پس از حملات در جریان مذاکرات و شکست تفاهم‌نامه ژوئن، نسبت به جدیت آمریکا برای مذاکره تردید دارد.

احتمال واکنش نظامی ازسوی ایران

• برخی کارشناسان هشدار می‌دهند اگر شرایط اقتصادی به مرحله بحرانی برسد، احتمال «تشدید نظامی» ازسوی ایران بیشتر از آغاز «مذاکرات جدی» خواهد بود.
• هدف ایران از تشدید نظامی، می‌تواند برهم زدن محاسبات موجود در میدان و تغییر فرضیات راهبردی آمریکا و متحدانش باشد.

رمز مقاومت اقتصاد ایران

• ۴ عامل اصلی موثر در مقاومت اقتصاد ایران در برابر فشارهای آمریکا عبارت است از:

1. تولید داخلی متنوع: ایران دارای پایه گسترده‌ای در بخش‌های صنعتی، تولیدی و کشاورزی است و کالاهایی مانند خودرو، لوازم خانگی، پوشاک، مواد غذایی، فولاد و محصولات پتروشیمی را در داخل تولید می‌کند. این تولیدها اگرچه ممکن است ازنظر کیفیت با برخی کالاهای وارداتی قابل مقایسه نباشد، اما می‌تواند بخش قابل‌توجهی از نیازهای اساسی را تأمین کنند.
2. روابط تجاری با چین: چین یکی از خریداران اصلی نفت ایران و تأمین‌کننده کالاهای واسطه‌ای، ماشین‌آلات و قطعات مورد نیاز صنایع ایران است.
3. تجارت با همسایه: موقعیت جغرافیایی ایران، مرزهای زمینی و دریایی گسترده و روابط تجاری با همسایگان، به‌ویژه کشورهایی که کمتر در برابر تحریم‌های آمریکا آسیب‌پذیرند، از دیگر منابع تاب‌آوری اقتصادی ایران است.
4. تجربه طولانی تحریم: ایران طی سال‌های گذشته، سازوکارهایی برای دور زدن تحریم‌ها و حفظ فعالیت اقتصادی ایجاد کرده‌است. دولت و بخش‌خصوصی از این تجربه برای ادامه فعالیت اقتصاد در شرایط دشوار استفاده می‌کنند.

آمریکا هم آسیب می‌بیند

• فشار اقتصادی تنها متوجه ایران نیست و نشانه‌های آن در آمریکا نیز نمایان شده است:

1. شاخص اعتماد مصرف‌کننده در آمریکا از ۷۱.۷ درصد در آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ به ۵۱ درصد کاهش یافته‌است.
2. همزمان قیمت بنزین و هزینه‌های مصرف‌کنندگان افزایش یافته و بدهی ملی آمریکا از ۴۰ تریلیون دلار عبور کرده‌است.
3. کاهش ذخایر مهمات و کاهش حمایت عمومی از جنگ نیز در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، فشارمضاعفی بر دولت آمریکا وارد می‌کند.

آزمون استقامت میان «فشارحداکثری» و «اقتصاد مقاومتی»

• مهران کامروا، استاد دانشگاه «جرج‌تاون» در قطر در گفت‌وگو با «نیوزویک» به نکات جالب توجهی دراین زمینه اشاره کرده‌است:

• ایران نشان داده توان پاسخ‌گویی به اقدام‌های نظامی آمریکا را دارد و در جریان جنگ نیز بخشی از تقابل نظامی را به عرصه اقتصادی کشانده‌است.
• بسته‌شدن تنگه هرمز و حملات حوثی‌ها به کشتی‌های مرتبط با عربستان، از ابزارهایی است که می‌توانند هزینه‌های اقتصادی جنگ را برای آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن افزایش دهند.
• در نهایت، تقابل پیش‌رو به یک آزمون استقامت میان نسخه جدید «فشار حداکثری» آمریکا و «اقتصاد مقاومتی» ایران تبدیل می‌شود.